In oktober is het bronsttijd voor de herten. In de Oostvaardersplassen tussen Lelystad en Almere leven zo’n 1400 edelherten. In 1990 zijn ze daar begonnen met het uitzetten van 60 edelherten en inmiddels is dat dus een indrukwekkende kudde grazers geworden. Een hert wordt zo’n 10 jaar oud. In oktober is het voortplantingstijd en dan kun je middels een excursie van Staatsbosbeheer de Oostvaardersplassen in met een bolderwagen, getrokken door een trekker. Vorige week woensdag zat ik op de trekker, vandaag erachter. Er werd geadviseerd warme kleding aan te trekken en een verrekijker mee te nemen. Ik werd om 17.15 uur door boswachter Leo Smit (de man van een collega van mij) verwacht. Eerst op de kaart even gekeken welke weg ik het beste kon nemen. Je kunt het bezoekerscentrum , vanwaar ook wordt vertrokken, via 3 aanvoerwegen bereiken. De meest directe weg vanaf mijn huis gezien is de weg die achter Palazo langs loopt, maar die is behoorlijk lang en smal; je moet geregeld de berm in, omdat er geen 2 voertuigen elkaar kunnen passeren. Ik heb daar een hekel aan, want ik vind dat niet relaxed rijden. Dan kun je ook nog via Lelystad-Haven de Knardijk op, maar da’s behoorlijk wat kilometers omrijden. De gulden middenweg vond ik in de vorm van de Buizerdweg. Deze weg is ook een gedeelte redelijk smal, maar da’s maar een kort stukje. Op de kaart zag ik direct na de splitsing op de knardijk een parkeerplaats en dacht dat ik daar moest zijn. Ik was veel te vroeg en besloot maar even in het boekje te lezen die ik had meegenomen. Toen vond ik het best erg rustig daar en plotseling herinnerde ik me dat je bij het bezoekerscentrum een hek binnen kon rijden en daar kon parkeren; hier stond ik echt op de dijk geparkeerd. Hmmmz… Ik was er gewoon nog niet
Dat gaf niets, want ik was nog hartstikke vroeg. Dus op weg naar het bezoekerscentrum, wat nog wel een paar kilometer rijden was.
We werden in het beheersgebouw ontvangen met koffie en een korte diavoorstelling waarbij werd uitgelegd hoe het precies zat met bronstige herten. Het is voor het hert een competitie zoveel mogelijk hindes bij elkaar te krijgen en ze ook bij elkaar te houden. De competitie onder de herten is enorm. Een volwassen hert raakt in de bronsttijd in een maand tijd zo’n 100 kg kwijt. De boswachter grapte dat geen Montiac dieet daar tegen op kon. De slimme herten doen maar een periode van de bronsttijd mee om zich daarna weer terug te trekken richting Almere. Het is namelijk zo dat buiten de bronsttijd de herten richting Almere zitten en de hindes richting Lelystad. De ouwe geile herten neuken zich gewoon elke nacht een slag in de rondte en dat doet ze dan ook meestal de das om: in de winter zullen ze sterven, omdat ze geen voldoende vetreserves meer hebben. Een hinde wordt per nacht zo’n 400 keer “geslagen” (lees: genomen). Je reinste gang bang! De dierenwereld is ook zeer wreed. Het gaat enkel om voortplanting en de herten hebben dus een enorme onderlinge strijd. Ze pissen zichzelf helemaal onder en burlen zich een schorre keel; alles om de hindes voor zich te winnen. Het is erg imposant om te zien hoe die herten vreselijk onrustig door elkaar heen rennen; soms knallen ze met de geweien tegen elkaar aan (echte vechtpartijen hebben we dit keer niet gezien). Ook vallen er geregeld doden; dan wordt een hert gewoon doorboord door een sterker hert. De boswachter vertelde dat de Heckrunderen die er ook rondlopen, nog bruter zijn. Als een vaars (2-jarige koe) van haar moeder wegwandelt en in een kudde stieren terecht komt, dan is ze ten dode opgeschreven, omdat al die stieren erop willen en haar gewoon tot de dood toe “verkrachten”.
Geregeld stak zo’n hert z’n snufferd in de neus om z’n bek open te trekken; een laag geluid producerend, burlen genoemd. Ook steekt het beest geregeld z’n gewei in de grond, waardoor dit aan de uiteinden witte punten gaat vertonen. Machtige dieren om te zien. De hindes blijven over het algemeen gezellig rustig grazen, maar af en toe neemt er eentje de benen; die heeft dan waarschijnlijk een interesanter hert ontdekt en dan zie je het hert waar ze eerst in de buurt stond, er als een bezetene achter aan hollen om haar maar bij zich te houden. Het kan ook gebeuren dat een ander hert de “harem” gewoon ff overneemt.
burlen
hindeWe hebben echt verschrikkelijk veel herten en hindes gezien. Ik vond het echt waanzinnig om die dieren in grote getalen bij elkaar te zien. Dit is ook alleen maar mogelijk, omdat het deel waar wij waren, voor het publiek gesloten is en alleen maar tijdens excursies onder begeleiding van een boswachter toegankelijk is. Zo wordt de rust optimaal bewaard. Voor we weer terugkeerden, kregen we nog een glaasje Jxe4gemeister of Berenburg. Ik zag op het plastic borrelglaasje dat er ofwel 0,2l of 0,4l in kon, dus ik dacht, als ik er 0,2l in doe, dan kan dat geen kwaad leek mij; het had wel wat zo in the middle of nowhere: hij was ijs en ijs koud
Was erg indrukwekkend en interessant om mee te maken…